De 4 soorten spijsvertering

Je verteringsvuur moet branden. Altijd! Het is het vuur dat ervoor zorgt dat alles wordt verteerd en verwerkt. Dus niet alleen je eten, maar ook je emoties en alle prikkels die er op een dag bij je binnenkomen. En dat zijn er behoorlijk wat. Bij een gezonde agni wordt voedsel goed verteerd en wordt er sterk weefsel gevormd. In het vorige hoofdstuk hadden we het al over deze weefsels, de zeven dhatu’s: je plasma en lymfe, je bloed, je spieren, je botten, je zenuwstelsel en beenmerg, en je voortplantingsweefsels. Je agni zorgt voor het transformatieproces waarmee je iedere dhatu (dus je hele lijf!) voedt en daarom is het zo belangrijk dat dit vuurtje blijft branden zodat alle voedingsstoffen optimaal benut worden en alles ook goed kan worden verteerd.

Je hebt het vast weleens gehoord: ‘Je bent wat je eet’, maar binnen de Ayurveda zeggen we: ‘Je bent wat je verteert’. Er zijn vier soorten spijs- verteringen in de Ayurveda:

1. Sama-agni

Als je eet en leeft zoals bij jou past, dan heb je deze vorm van agni. Als je sama-agni hebt dan zijn zowel Vata-, Pitta- als Kapha-dosha in balans en kunnen we ons eten en emoties super goed verteren. Sama betekent gebalanceerd. Dit is wat je wilt.

2. Vishama-agni

Als je deze vorm van agni ervaart, heb je een onregelmatige eetlust, kun je vaak alleen kleine porties verteren, heb je last van winderigheid, buikpijn en constipatie. Deze vorm van agni komt vaker voor bij mensen bij wie Vata dominant is of als je een Vata-onbalans hebt. Ook wanneer je spijsvertering steeds verandert van dunne ontlasting naar droge weet je dat Vata Dosha in het spel is. Je kunt vishama-agni balanceren met regelmaat, dus eet op vaste tijden. Zorg er ook voor dat je geen eten eet dat nog meer uitdroogt zoals linzen, peulvruchten en crackers. Ook is het slim om Vata-balancerend te gaan eten en dat je jezelf gaat voeden en verwarmen. 

Het meest belangrijke is om geen voeding te eten die nog meer uitdroogt (o.a. Linzen, peulvruchten en alle vormen van crackers). Kies juist voor warme voedende voeding van groenten die uit de grond komen. Bovendien kun je bij het koken asafoetida/hing gebruiken. Dit kruid balanceert het wind element.

3. Tikshna-agni

Bij deze vorm van agni wordt alle voeding te snel verbrand. (hallo Pitta Dosha) Je hebt vaak een onverzadigbare honger, je wordt heel snel hangry als je niet op tijd kunt eten en na het eten heb je last van misselijkheid, een heel droge mond en kun je het heel heet krijgen. Daarnaast kun je ook last krijgen van huiduitslag, boosheid en andere Pitta- klachten. Deze vorm van agni is namelijk verbon- den met Pitta-dosha. Heb jij een Pitta-constitutie of -onbalans? Dan is de kans groter dat jij deze vorm van agni hebt of zult krijgen. Je kunt tikshna-agni balanceren met een Pitta-verlagend dieet. 

Dus vermijd de scherp, pittig en zure voeding. Laat ook gefrituurd eten staan, dat is letterlijk olie op het vuur!

4. Manda-agni

Bij deze vorm van agni werkt je spijsvertering juist heel traag. Je kan je na de maaltijd heel zwaar en moe voelen, en je kan last van overgewicht hebben. Ook kun je andere Kapha-klachten ervaren zoals te veel slijm, je down voelen en niet van de bank af te branden zijn. Deze vorm van agni is dan ook verbonden met Kapha-dosha. Heb jij een Kapha-constitutie of een Kapha-onbalans, dan is de kans groter dat je deze vorm van agni hebt of zult krijgen. Je kunt manda-agni balanceren door minder te eten en door een Kapha-verlagend dieet te volgen. 

Belangrijk hierbij is echt om naar je hongerprikkel te luisteren en alleen te eten als je écht honger hebt. 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *