7 tips voor gezonde spijsvertering in aanloop naar de feestdagen

December is een gezellige maand vol met etentjes en feestjes. Al dat ‘lekkere’ eten kan voor je lichaam best uitdagend zijn. Daarom is het super belangrijk om te zorgen voor een goede spijsvertering in de periode vóór de feestdagen: zo kan jouw lichaam al dat uitbundige eten beter aan!

Agni, jouw spijsverteringsvuur

Jouw hele lichaam is het product van je voeding. De voedingsstoffen die jouw spijsvertering uit je voeding haalt, worden omgezet in lichaamsweefsels (lymf, bloed, spieren, vet etc.). Hoe beter jouw voeding wordt opgenomen, hoe gezonder al die weefsels.

Ayurveda vergelijkt de spijsvertering met een vuurtje: Agni betekent dan ook vuur in het Sanskriet. Als dit vuurtje lekker brandt, gooi je er brandstof op en wordt alles goed opgenomen. Maar als hier iets verstoord wordt, kun je er ziek van worden.

Het goede nieuws: als je goed zorgt voor je spijsvertering, dan kun je bijna alles aan. En hoe beter je deze 7 tips volgt, hoe beter jouw spijsvertering zal werken. Het effect: je voelt je fitter, gezonder, hebt meer energie en je lichaam maakt gezonde hormonen aan, wat leidt tot betere slaap, een goed libido en een pijnvrije menstruatie. What’s not to like?

Tip 1. Eet als je honger hebt en eet NIET als je geen honger hebt

Om maar met de deur in huis te vallen: het is een fabel dat het ontbijt ALTIJD de belangrijkste maaltijd van de dag is, of dat je de hele dag door kleine beetjes moet eten om je spijsvertering ‘op gang te houden’. Het enige wat er écht toe doet, is dat jouw spijsvertering het aan kan. Als jouw vuurtje zwakjes brandt, moet je niet aankomen met een enorm houtblok (bijvoorbeeld een bak koude yoghurt in de ochtend) want daar weet je lichaam geen raad mee. De eenvoudigste en helderste richtlijn is: heb je honger? Dan eet je. Heb je geen honger? Dan wacht je. Simpel, maar oh zo effectief.

Tip 2. Eet pas als de vorige maaltijd verteerd is

Nog een belangrijke regel: laat na elke maaltijd de spijsvertering zijn werk doen. Vergelijk de spijsvertering met een wasmachine. Als je deze aan  et op een programma van 1 uur, dan doe je er ook niet na 47 minuten nog een paar vuile vaatdoekjes bij, want dan wordt de rest niet schoon.
Wacht daarom na elke maaltijd minimaal 1,5u voordat je weer iets nieuws eet en ga niet tussendoor snacken.

Pas als je maag helemaal leeg is de de voeding ‘door is naar het volgende station (de dunne darm)’, dan is er pas weer plek voor iets nieuws. Wil je tussendoor testen of je maag leeg is? Neem dan een slok water en wek een klein boertje op. Proef je de vorige maaltijd nog? Dan is je maag nog bezig en moet je nog even wachten.

Tip 3. Eet op de juiste tijden

Volgens Ayurveda is niet het ontbijt, maar de lunch de belangrijkste maaltijd van de dag. Je spijsvertering is dan het sterkst. Eet in de middag daarom de zwaarste maaltijd, het ontbijt en het avondeten mogen een stuk lichter zijn. Eet ook op vaste tijden: hoe meer regelmaat, hoe makkelijker het is voor je lichaam. Grofweg ziet het ideale eetschema er zo uit:

7:30 Warm ontbijt
10:30 Evt. snack (niet voor Kapha types)
12:00 Lunch
15:30 Evt. snack (niet voor Kapha types)
18:00 Diner

Begin je ’s ochtends een half uurtje later, dan schuift alles een half uurtje op. Probeer je diner niet later te eten dan 19:00 en na het avondeten niet meer te snacken, zodat er 12 uur zit tussen je laatste voeding en je ontbijt. ’s Nachts is je lichaam namelijk bezig met reinigen, dan doen je vitale organen heel belangrijk werk. Ook is dan de tijd voor mentale verwerking van alle prikkels en emoties van de dag.

Tip 4. Vermijd verkeerde voedselcombinaties

Verreweg de meeste spijsverteringsklachten die ik voorbij zie komen in mijn praktijk, komen voort uit onverteerbare combinaties. Met stip op 1: fruit in combinatie met andere voeding. En dan vooral zuivel. Wacht. Wat?! En mijn gezonde yoghurt met blauwe bessen en frambozen dan? Ja juist dat ‘gezonde’ ontbijtje is in 9 van de 10 gevallen de boosdoener. Echt waar. Fruit is erg zuur en verteert op een ander ‘programma’ dan andere voeding. De snelste weg naar een betere spijsvertering is fruit apart te eten, bijvoorbeeld tijdens het snackmoment rond 10:30. Gekookt of gedroogd fruit kan wel, dat is een stuk minder zuur.

Tip 5. Eet op de juiste manier

HOE we eten maakt ook nogal uit. Eten met aandacht, bijvoorbeeld. Ga rustig zitten, zonder teveel afleiding. Dus niet onderweg, tussendoor of staand. En kauw goed! De enzymen die vrijkomen bij het kauwen zijn van groot belang voor een goede vertering. Ook helpt het om niet teveel te praten (want dat leidt af, je kauwt minder goed en krijgt veel lucht binnen). Tot slot: als je heftige emoties ervaart zoals boosheid of verdriet, is het ook beter om even te wachten. Je lichaam is dan eerst bezig die emotie te verteren. Vaak heb je dan ook minder honger, dus dan geld punt 1: eet niet als je geen honger hebt.

Tip 6. Eet volgens je constitutie en het seizoen

WAT je eet maakt natuurlijk ook nogal uit. Ik schreef een uitgebreide blog over wat er gebeurt als jouw lichaam bepaalde voedingsstoffen niet kan verteren. Je kunt jezelf letterlijk ziek eten met gezonde voeding. Want van wat je niet goed verteert, blijft er een beetje achter in je darmen, wat uiteindelijk tot ziekten of beschadigde (prikkelbare of lekkende) darmen kan leiden. Ook het seizoen is van invloed: in de zomer heeft je lichaam behoefte aan andere type voeding (lichte voeding, salades) dan in de winter (soep en stamppot).

Tip 7. Luister naar je lichaam

Jouw lichaam geeft heel duidelijk aan wat wel of niet lekker verteerd wordt. Signalen als oprispingen, boeren, opgeblazen gevoel, misselijkheid, brandend maagzuur, constipatie en gasvorming zijn allemaal tekenen van een verstoring in de spijsvertering. Merk je één van die signalen op? Kijk dan welke van de 6 stappen hiervoor niet helemaal (goed) zijn uitgevoerd. Bijna altijd is daar iets te winnen. En heel vaak wéten we het wel, maar doén we het niet. En daar zit de grootste winst. Luister naar je lichaam en handel ernaar. Dan blijf je het langst gezond namelijk.

BONUSTIP: Geniet!

Tijdens de feestdagen is het vrijwel onmogelijk om al deze tips te volgen. En dat is ook helemaal niet erg. Als je zorgt dat Agni goed werkt voordat het eetfestijn begint en ná de feestdagen zorgt dat je kiest voor gemakkelijk verteerbare voeding is er niet zoveel aan de hand. Probeer tijdens het Kerstdiner vooral lekker te genieten, want daar zijn het immers feestdagen voor!

Deze blog is geschreven door Fleur Oude Voshaar www.burnoutcoach.amsterdam

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *