Ayurveda & de overgang

De menopauze is een belangrijke overgangsfase in het leven van een vrouw. Helaas heeft ‘de overgang’, net als de menstruatie, nogal een slechte reputatie bij de Westerse vrouw.
Veel mensen denken direct aan opvliegers, stemmingswisselingen en nachtelijk zweten.
Toch is het goed om te weten dat deze dingen wijzen op een onbalans. Met andere woorden: het hoéft niet! In deze blog leg ik je uit hoe Ayurveda kijkt naar de overgang en hoe je jezelf kunt ondersteunen in (de aanloop naar) deze fase.

Hoe ziet Ayurveda de menopauze?

Volgens Ayurveda markeert de menopauze de overgang van de Pitta-levensfase naar de Vata-levensfase. Pitta dosha die staat voor vuur, ambitie en prestatie, neemt af. Vata dosha neemt toe: elke verandering zorgt voor een verhoging in Vata dosha, met name die naar deze levensfase

Vanuit Ayurveda ondergaat de vrouw een transitie naar Wijze Vrouw. Haar rol in het systeem verandert. De vrouw is niet meer vruchtbaar, dus langzaam verdwijnt ook de juicyness uit haar lichaam. Deze overgangsfase is impactvol – zowel geestelijk als mentaal.

Veelvoorkomende klachten en Ayurvedische verklaringen

1. Opvliegers en Nachtelijk Zweten (Pitta-toename)
Veel vrouwen hebben last van veranderingen in temperatuur. Dit komt door een verstoring in de hormonen, in combinatie met een verhoogde Pitta dosha. In veel gevallen is deze verstoring ontstaan in de mind: door stress en gejaagdheid. Veel (Pitta)vrouwen hebben moeite met het inbouwen van rust en selfcare. Doordat Westerse vrouwen tegenwoordig steeds later kinderen krijgen, is de periode rondom de overgang een erg hectische tijd. Puberkinderen, een carrière, sociaal leven en eventuele mantelzorg voor ouders vragen veel van de hedendaagse vrouw.

2. Gewichtstoename (Kapha-toename)
Toename van Kapha kan bijdragen aan gewichtstoename. Ook de spijsvertering kan schommelen tijdens de overgang. Wanneer de spijsvertering traag werkt (Manda Agni) kan het zijn dat vrouwen (voornamelijk die met een Kapha-constitutie) zwaarder worden.

3. Stemmingswisselingen en Angst (Vata-toename)
Vrouwen in de overgang kunnen emotionele schommelingen ervaren. Stemmingswisselingen, piekeren, angstgevoelens… het zijn allemaal indicatoren van een toename in Vata dosha. Ook het lichaam wordt lichter, het haar wordt dunner en de huid wordt droger. Dit is nooit helemaal te voorkomen, maar het is de bedoeling dat dit geleidelijk gaat. Alle extreme gevallen wijzen erop dat Vata dosha uit balans is.

4. Overweldigende emoties (alle dosha’s)
Ayurveda ziet de overgang als een grote mentale detox – en een tweede kans om onverwerkte emoties alsnog los te laten. Allerlei ervaringen die in het verleden niet goed doorleefd of verteerd zijn, kunnen in deze fase opnieuw naar boven komen. Sommige vrouwen worden hierdoor overvallen – ze zien het totaal niet aankomen dat oude thema’s, oud verdriet of oude boosheid zich opnieuw laten zien.

Wat kun je doen bij klachten?

Voeding
Zoals altijd is voeding het eerste middel dat wordt ingezet bij verstoringen in de dosha’s en de hormonen. Allereerst moet Agni goed werken. Is dit niet het geval, dan is een mono-fast een goed idee. Verder is het, net als bij elke overgangsfase, aan te raden om gemakkelijk verteerbaar, warm en gekookt voedsel te eten. Vermijd scherpe smaken zoals peper, knoflook en uien, vooral wanneer er veel hitte in het lichaam is (zweten en opvliegers).

Kruidensupplementen
Er zijn specifieke kruiden die kunnen helpen de hormonen te balanceren. Maar let op: welke kruiden dit zijn, hangt helemaal af van welke dosha’s in balans zijn, en welke niet. Het is dus niet zo dat elke vrouw bijvoorbeeld Shatavari of Ashwagandha moet nemen (deze twee kruiden worden vaak genoemd). In het geval van een trage spijsvertering of een Kapha disbalans kan Shatavari de problemen verergeren. En wanneer er veel hitte in het lichaam is, is Ashwaghandha geen goed idee. Roep dus altijd de hulp in van een professional.

Stressreductie
Zoals gezegd is de overgang voor veel vrouwen een drukke en veeleisende tijd. Het verminderen van stress en het creëren van routine kunnen daarom enorm bijdragen aan het verminderen van klachten. Yoga en meditatie helpen stress te verminderen en ruimte te maken voor emoties. De meeste hormoonverstoringen beginnen namelijk in de geest (Manas). Met name meditatie is zeer effectief voor meer balans in de hormonen. Ook de dagelijkse ochtendroutine (Dinachaarya) is een geweldige houvast voor het (hormonale) systeem.

Acceptatie & overgave
Misschien is deze remedie wel de krachtigste. Door je over te geven aan de verandering die onvermijdelijk is, neemt de weerstand en stress in het systeem af. Probeer deze fase te omarmen en de schoonheid ervan in te zien. Hierbij hoort ook het toestaan van emoties

In de aanloop naar de Menopauze

Ayurveda stelt: hoe beter het lichaam in balans is in de jaren vóór de overgang, hoe soepeler de transitie zal gaan. Het is dus slim vanaf je 40e extra aandacht te gaan besteden aan een gebalanceerd systeem. Hier zijn een paar tips die daarbij kunnen helpen.

1. Gezonde Levensstijl:
Een gezonde levensstijl vóór de menopauze is essentieel. Eet volgens je constitutie, vermijd stress zoveel mogelijk en neem op tijd rust en tijd voor jezelf. Hoe meer je in balans bent, hoe soepeler
de overgang.

2. Leef volgens je cyclus
Hoe meer je jouw cyclus respecteert, hoe groter de kans dat jouw hormonen in balans blijven. Een goede hormoonbalans in de aanloop naar de overgang helpt bij het beperken van de klachten. In deze blog lees je hoe je dat aanpakt.

3. Reguliere Ayurvedische Check-ups
Regelmatige bezoeken aan een Ayurveda-professional kunnen helpen bij het monitoren van de gezondheid en het aanpassen van levensstijladviezen volgens individuele behoeften. Ga vooral niet teveel zelf ‘dokteren’. Ayurveda lijkt simpel en toegankelijk, maar het is complexer dan je denkt! Zoek daarom een Ayurvedisch therapeut, practitioner of arts die jou kan begeleiden bij een gezond en gelukkig leven.

Deze blog is geschreven door Fleur Oude Voshaar www.burnoutcoach.amsterdam

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *